september 2017
 
Landelijke dag Festival van het Leren: samen sterk voor de toekomst

In een sfeervol kerkgebouw in Baarn vindt op vrijdag 15 september 2017 de landelijke dag van het Festival van het Leren plaats. Ruim 120 professionals en vrijwilligers betrokken bij Leren en Werken komen hier bijeen om elkaar te inspireren met de nieuwste inzichten en werkvormen gericht op Leven Lang Leren. Aan het eind van de dag worden vijf ‘Toppers’ gehuldigd: personen die een ongewone leercarrière doorliepen en met hun doorzettingsvermogen anderen kunnen inspireren.


Informeel leren
Mede namens het Programma Leren en Werken en CINOP opent Henk Hijink, voorzitter van Learn for Life, het programma. “In dit gezelschap hoef ik eigenlijk niet meer te benoemen hoe belangrijk Leven Lang Leren is: voor mensen zelf, voor de economie en voor maatschappelijke cohesie. Naast formele opleidingen zijn vormen van non-formeel en informeel leren daarbij van grote betekenis.” Het Festival van het Leren vindt plaats tijdens de Maand van Leren en Werken. In september vinden overal in het land activiteiten plaats om juist degenen te bereiken voor wie leren minder vanzelfsprekend is. “Werknemersvaardigheden staan bij het Festival dit jaar centraal. Werk verandert razendsnel, en naast kunnen lezen en schrijven is digitaal vaardig zijn tegenwoordig onontbeerlijk.”

Scholingspact
Dan is het woord aan Joke Elzenaar, directeur van NCOI en lid van de Commissie Sap, die april 2017 het advies ‘Doorleren werkt’ uitbracht. “Onze commissie kreeg als opdracht ‘vraagfinanciering MBO’ mee. Wij verbreedden dit naar: zorgen dat iedereen in Nederland de kans krijgt een duurzame positie op de arbeidsmarkt en in de samenleving te bereiken. Jezelf blijven ontwikkelen is de nieuwe zekerheid.” Opvallend is, constateerde de commissie, dat jaarlijks maar 20-30 procent van de lager opgeleiden (t/m MBO-4) aan scholing deelneemt. “Uit straatonderzoek en via een enquete ontdekten we dat 71 procent van deze groep best belangstelling heeft voor leren. Meer verdienen, een papiertje halen, maar ook ‘lekker je hersens laten kraken’ zijn belangrijke motieven.” Een filmpje illustreert het ‘leerplezier’ dat juist in deze groep kan worden aangeboord.
De Commissie Sap concludeerde dat de tijd rijp is voor permanente scholing en deed vijf aanbevelingen. “Een individuele leerrekening voor iedereen, een gezamenlijke aanpak via een nationaal scholingspact, een deltacommissaris die de zaken onverkokerd aanpakt, een regionale ondersteuningsstructuur dicht bij de mensen, en benutten van alle vormen van leren.” Joke pleit voor een jaarlijkse ‘feestdag’ om Leven Lang Leren in het zonnetje te zetten.

Skills Strategy

Martin Soeters, werkzaam bij de Directie MBO van OCW, vertelt dat ook de SER zich heeft gebogen over versterking van de leercultuur in Nederland. “In aansluiting op de OECD pleit de SER voor een ‘Skills Strategy’ voor Nederland. Die komt er niet vanzelf. Partijen zouden de handen ineen moeten slaan via een Nationaal Akkoord. Het is nodig financiële faciliteiten te creëren voor het individu en mogelijkheden om dicht bij huis hulp te krijgen bij het maken van de juiste opleidingskeuze. Ook is van belang dat het onderwijs meer maatwerk biedt en flexibeler is.” Martin meldt dat de SER zijn aanbevelingen nogmaals onder de aandacht heeft gebracht bij degenen die momenteel bij het nieuwe regeerakkoord betrokken zijn.
Uit de zaal komen enkele aanvullingen: valideren wat iemand al kan en weet, het toenemend belang van algemene competenties, en dat OCW, in elk geval de overheid, verantwoordelijk moet blijven voor het ‘hele’ leren: basiseducatie en beroepsonderwijs. Ook bij Martin leeft het idee van een landelijke Leven Lang Leren-dag.

Werknemersvaardigheden
Hierna zijn er twee workshoprondes waarbij de deelnemers onder meer kennis kunnen delen over ‘blijven ontwikkelen in de regio’ en over de rol van de bibliotheek bij het ontwikkelen van werknemersvaardigheden. Parallel hieraan loopt een carrousel van acht korte presentaties over nieuwe aanpakken en tools, waaronder Testyourselfie van STOOF, een e-portfolio voor statushouders en een ECBO-verkenning van 21e-eeuwse vaardigheden.
Dan volgt het hoogtepunt van de dag: de huldiging van de Toppers. Assistent hierbij is Charles de Koning, de winnende Topper 2016, die na failliet gaan van zijn buurtsuper buschauffeur werd en nog altijd aan het leren is. Maar eerst is het woord aan Marianne Zoetmulder, Landelijk Programmamanager Leren en Werken en juryvoorzitter. “Het was moeilijk kiezen met zo veel boeiende dossiers. In elk geval geen gebrek aan ‘leercultuur’ bij deze kandidaten!” De jury heeft ditmaal vooral gekeken hoe kandidaten de stap maakten naar werknemersvaardigheden.

Leven Lang Leuk
De huldiging van de vijf Toppers geschiedt onder leiding van Tanja Jadnanansing, voormalig PvdA-kamerlid en nu Programmamanager Strategie en Externe Betrekkingen bij het Albeda College. “Het gaat om ‘een Leven Lang Leuk’”. Hoe raak je het vuur aan waardoor iemand wil gaan leren en blijft leren? Dat is een kwestie van passie: een ‘voller’ mens worden met dat waar jij van houdt. Bij de uitreiking van trofee, oorkonde en bloemen wijst ze steeds weer op de ogen van de betreffende Topper, die gaan twinkelen als het gaat om wat zij leerden. Maynorah Kwak, vanuit de SW gedetacheerd naar het cateringteam van Stroomopwaarts MVS in Maassluis, en inmiddels ook Taalmaatje voor collega’s. Nick van Vugt uit Tilburg, gestrand als sportbegeleider en nu via een leerwerktraject geswitcht naar de complexe zorgopvang. Irina Mohammed uit Den Bosch was hbo-docente in Irak. Zij volgde in Nederland onvermoeibaar taallessen en is nu in opleiding voor apothekersassistent.

‘Hero’

Twee Toppers kunnen er door ziekte niet bij zijn. Dit zijn Marie-Nell Hafsterkamp, voorgedragen door Leerwerkloket Achterhoek. Zij is na diverse banen werkzaam als verzorgende/helpende en is tevens mantelzorger; ze volgt nu de BBL-3 opleiding. En Elma Walinga uit Appelscha, voorgedragen door STOOF. Vanuit de WW is ze met behulp van scholingsvouchers in opleiding voor lasser. Brigitta Maas en Chantal Huinder nemen namens de afwezigen de huldiging in ontvangst.
De bijeenkomst wordt muzikaal afgesloten door zangprofessional Kees de Bruijn, die enkele songs ten gehore brengt waarbij hij zichzelf op piano begeleidt. Door de kerkzaal galmt toepasselijk: “So when you feel all hope is gone / look inside you and be strong / and you’ll finally see the truth / that a hero lies in you” (Mariah Carey). Hierna is er gelegenheid om nog even na te praten onder het genot van een hapje en een drankje.

Alle aanwezigen krijgen bij het verlaten van de zaal de brochure ‘De focus van 2017’ uitgereikt. Hierin meer over het Festival van het Leren en uitvoerige gegevens over alle Toppers. Naast de vijf gehuldigde Toppers waren er nog acht andere genomineerden. De brochure is te downloaden op www.festivalvanhetleren.nl.